Variant op pneumatisch speelwerk, maar met electromagneten!

De Sint-Geertruikerk te Leuven werd zopas voorzien van een nieuw automatisch speelwerk, dat wederom een nieuwe evolutie betekent voor de techniek van de beiaard speelwerken.

Tot op heden zijn er reeds verschillende alternatieven bedacht om via een computer de beiaard automatisch te laten bespelen. De laatste 20 jaar is de techniek met electromagnetische hamers het meest toegepast, waarbij de voortgebrachte klank echter allerminst optimaal is.

Vanaf 2002 werden in Nederland tot nu toe twee beiaarden uitgerust met een pneumatisch systeem waarbij pistons boven het klavier de toetsen naar beneden drukken en zo de beiaard automatisch bespelen, waarbij dus de tractuur (en de klepels) worden gebruikt zoals bij het manueel bespelen van de beiaard.
In 2005 werd deze techniek eveneens toegepast voor de beiaard van Herentals, met een zeer bevredigend resultaat.

Het pneumatisch speelwerk is trouwens meermaals uitgetest op verschillende beiaarden, zoals bijvoorbeeld 15 jaar geleden in Blois (Frankrijk) waar het op de dag van vandaag nog steeds feilloos werkt.

Op de techniek om het beiaardklavier (en de gewone tractuur) te gebruiken voor het automatisch speelwerk is nu nog een nieuw alternatief uitgewerkt.
Marc Van Eyck, de beiaardier van Sint-Geertrui bedacht een nieuw systeem te samen met de specialist Marc Goossens van de firma Bintz in Zaventem en Luc Michiels van Klokken- Beiaarden en Torenuurwerken Michiels uit Mechelen, en waarbij voor de sturing beroep werd gedaan op de firma Petit&Fritsen.
In dit systeem worden de toetsen niet naar beneden geduwd, maar worden deze onder impuls van een electromagneet en via een kabel en katrol naar beneden getrokken. Het resultaat is identiek aan het pneumatisch systeem, met dezelfde voordelen in verband met klankkleur, repetitiesnelheid en dynamiek.

De achterzijde van het klavier van de beiaard van Sint-Geertruikerk te Leuven, met een zicht op de electromagneten.

Marc Van Eyck, ontwerper van het nieuwe speelwerk

terug naar nieuws